PSALMUS 1
1 Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorum
et in via peccatorum non stetit
et
in conventu derisorum non sedit,
beatus, a, um = heureux
vir, viri, m = homme
abeo, is, ire, ii ou ivi, itum = s'en aller
consilium, ii, n = conseil
impius, a, um = impie, dénaturé
via, ae, f = la route, la voie
peccatum, i, n = faute
pecco, as, are = commettre une faute
peccator, oris, m = pécheur
sto, as, are, steti, statum = être debout, s'arrêter
conventus, us, m = assemblée, salle de réunion
derisor, oris, m = railleur, moqueur
sedeo, es, ere, sedi, sessum = s'asseoir
2 sed in lege Domini voluntas eius,
et in lege eius meditatur die ac nocte.
lex, legis, f = loi
dominus, i, m = maître, seigneur
voluntas, atis, f = volonté
meditor, aris, ari, dep = méditer
dies, ei, m et f au sing, m au pl = iour
nox, noctis, f = nuit
3 Et erit tamquam lignum plantatum secus decursus aquarum,
quod fructum suum dabit
in tempore suo;
et folium eius non defluet,
et omnia, quaecumque faciet, prosperabuntur.
tanquam, coni = comme, de même que
lignum, i, n = bois
planto, as, are = planter
secus, prep +acc = le long de
decursus, us, m = action de descendre en courant ou en coulant, chute
aqua, ae, f = eau
fructus, us, m = fruit
do, das, dare, dedi, datum = donner
tempus, oris, n = temps
folium, ii, n = feuille
defluo, is, ere,fluxi, fluxum = tomber de, descendre doucement
omnis, e -
quicumque, m -
facio, is, ere, feci, factum = faire
prospero, as, are = faire prospérer
4 Non sic impii, non sic,
sed tamquam pulvis, quem proicit ventus.
puvis, eris, m = poussière
proiicio, is, ere, ieci, iectum = jeter, ieter devant soi, reieter
ventus, i, m = vent
facies, ei, f = visage, face
terra, ae, f = terre
5 Ideo non consurgent impii in iudicio,
neque peccatores in concilio iustorum.
ideo adv = pour cela, pour cette raison
consurgo, ere, surrexi, surrectum = se mettre debout
iudicium, ii, n = jugement
iustus, a, um = juste
6 Quoniam novit Dominus viam iustorum,
et iter impiorum peribit.
nosco, is, ere, novi, notum = savoir, connaître; novi = j'ai fini de prendre connaissance
iter, itineris, m = traiet, voie, route
pereo, is, ire, ivi et ii, itum = périr
PSALMUS 2
1 Quare fremuerunt gentes,
et populi meditati sunt inania?
quare adv = c'est pourquoi, pourquoi ?
fremo, is, ere, ui, itum = frémir
gens, gentis, f = nation
populus, i, m = peuple
meditor, aris, atus sum, ari, dep = méditer, réfléchir
inanis, e = vide; inania verba = mots vides de sens
2 Astiterunt reges terrae,
et principes convenerunt in unum
adversus Dominum et adversus
christum eius:
rex, regis, m = roi
asto, as, are, astiti = se dresser
princeps, cipis, m f = premier, prince
convenio, is, ire, veni, ventum = se réunir, convenir de, se rassembler, s'accorder
adversus = adversum = + acc contre
Christus, i, m = Jésus Christ
3 “ Dirumpamus vincula eorum
et proiciamus a nobis iugum ipsorum! ”.
dirumpo, is, ere, rupi, ruptum = rompre
vinculum, i, n = lien
iugum, i, n = joug
ipse, a, um = même, lui-
4 Qui habitat in caelis, irridebit eos,
Dominus subsannabit eos.
habito, as, are = habiter
caelum, i, n = ciel
irrideo, es, ere, risi, risum = se moquer; irridere aliquem = se moquer de qqn, rire de, railler
subsannanno, as, are, avi = se moquer de, tourner en dérision
5 Tunc loquetur ad eos in ira sua
et in furore suo conturbabit eos:
loquor, eris, i, locutus sum dep = parler
ira, ae, f = colère
furor, oris, m = folie, fureur
conturbo, as, are = troubler, bouleverser, effrayer
6 “ Ego autem constitui regem meum super Sion, montem sanctum meum! ”.
constituo, is, ere, tui, tutum = placer, établir
mons, montis, m = montagne
sanctus, a, um = saint
praedico, as, are = proclamer, annoncer
praeceptum, i, n = précepte
7 Praedicabo decretum eius.
Dominus dixit ad me: “ Filius meus es tu;
ego hodie genui
te.
dico, is, ere, dixi, dictum = dire
filius, ii, m = fils
hodie adv = aujourd'hui
gigno, is, ere, genui, genitum = engendrer
8 Postula a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam
et possessionem tuam terminos
terrae.
postulo, as, are = demander
do, das, dare, dedi, datum = donner
gens, gentis, f = nation
hereditas, atis, f = héritage
possessio, onis, f = possession, propriété
terminus, i, m = limite, fin
9 Reges eos in virga ferrea
et tamquam vas figuli confringes eos ”.
rego, is, ere, rexi, rectum = diriger, commander
virga, ae, f = baguette, verge de licteur
ferreus, a, um = de fer, en fer
vase, vasis, n = vase, pot
figulus, i, m = potier
confringo, is, ere, fregi, fractum = mettre en pièces, rompre
10 Et nunc, reges, intellegite;
erudimini, qui iudicatis terram.
rex, regis, m = roi
intellego, is, ere, lexi, lectum = comprendre
erudio, is, ere, ivi et ii, itum = instruire, informer
iudico, as, are = juger
11 Servite Domino in timore
et exsultate ei cum tremore.
servio, is, ire, ivi ou ii, itum = servir
timor, oris, m = crainte, peur
exsulto = exulto, as, are = bondir de joie, exulter, sauter
tremor,oris, m = tremblement de frayeur
12 Apprehendite disciplinam, ne quando irascatur,
et pereatis de via,
cum exarserit
in brevi ira eius.
Beati omnes, qui confidunt in eo.
apprehendo, is, ere, hendi, hensum = prendre, saisir
disciplina, ae, f = doctrine, formation
pereo, is, ire, ivi et ii, itum = périr
excardesco, is, ere, arsi, arsum = s'enflammer, s'emporter
brevi adv = en peu de temps, bientôt
confido, is, ere, fisus sum et rarement fidi = se fier à, avoir confiance en, espérer
PSALMUS 8
2 Domine, Dominus noster,
quam admirabile est nomen tuum in universa terra,
quoniam
elevata est magnificentia tua super caelos.
quam = exclamatif, que ! Combien !
admirabilis, e = admirable
nomen, inis, n = nom
universus, a, um = tout entier, général -
quoniam coni = puisque
elevo, as, are = élever
magnificentia, ae, f = magnificence
caelum, i, n = ciel
3 Ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem
propter inimicos tuos,
ut destruas
inimicum et ultorem.
os, oris, n = bouche
infans, antis = qui ne parle pas encore, jeune enfant
lactens, entis = qui tette
perficio, is ere, feci, factum = parfaire, achever, perfectionner, faire complètement, de manière parfaite
laus, laudis, f = louange
propter, prep + acc = à cause de
inimicus, i, m = ennemi
destruo, is, ere, struxi, structum = détruire, abattre
ultor, oris, m = vengeur (Ultor = surnom de Mars)
4 Quando video caelos tuos, opera digitorum tuorum,
lunam et stellas, quae tu fundasti,
video, es, ere, vidi, visum = voir, considérer
caelum, i, n = ciel
opus, eris, n = travail, œuvre
digitus, i, m = doigt
luna, ae, f = lune
stella, ae, f = étoile
fundo, as, are = établir, fonder, bâtir <> fundo, is, ere, fudi, fusum = répandre, faire couler
5 quid est homo, quod memor es eius,
aut filius hominis, quoniam visitas eum?
homo, inis, m = homme
memoro, as, are = rappeler le souvenir de
filius, ii, m = fils
visito, as, are = visiter
6 Minuisti eum paulo minus ab angelis,
gloria et honore coronasti eum
minuo, is, ere, i, utum = amoindrir, diminuer
paulo adv = un peu, d'un peu
minus adv comp de parum = moins
angelus, i, m = envoyé, ange
honor, oris, m = honneur
corono, as, are = couronner
7 et constituisti eum super opera manuum tuarum.
Omnia subiecisti sub pedibus eius:
constituo, is, ere, tui, tutum = placer, établir, fonder
manus, us, f = main
subiicio, is, ere, ieci, iactum = mettre ou placer sous
pes, pedis, m = pied
8 oves et boves universas,
insuper et pecora campi,
ovis, is, f = brebis
bos, bovis, gen pl boum, dat bobus et bubus, m = bœuf, vache
universus, a, um = tout entier, général -
insuper adv = en outre, en sus
pecus, oris, m = animal, menu bétail
campus, i, m = champ
9 volucres caeli et pisces maris,
quaecumque perambulant semitas maris.
volucer, cris, f = oiseau
volucris, is, f = oiseau
piscis, is, m = poisson
mare, is, n = mer
perambulo, as, are = parcourir
semita, ae, f = chemin étroit, sentier
10 Domine, Dominus noster,
quam admirabile est nomen tuum in universa terra!
admirabilis, e = admirable
nomen, inis, n = nom
PSALMUS 14
1 Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo?
Quis requiescet in monte sancto tuo?
habito, as, are = habiter
tabernaculum, i, n = tente (où l'on prenait les augures), résidence
requiesco, is, ere, quievi, quietum = se reposer
2 Qui ingreditur sine macula et operatur iustitiam,
qui loquitur veritatem in corde
suo,
mons, montis, m = montagne
macula, ae, f = tâche, souillure
operor, aris, ari dep = travailler, s'appliquer à
iustitia, ae, f = équité, iustice
loquor, eris, i, cutus sum, dep = parler dire
veritas, atis, f = vérité
cor, cordis, n = cœur
3 qui non egit dolum in lingua sua
nec fecit proximo suo malum
et opprobrium non intulit
proximo suo.
ago, is, ere, egi, actum = mener, faire
dolus, i, m = tromperie, fraude
lingua, ae, f = langue
facio, is, ere, feci, factum = faire
malum, i, n = mal, préjudice
proximus, a, um ( superlatif de propis inusité ) = le plus près, le plus proche
opprobrium, ii, n = opprobre, honte, outrage, injure
infero, fers, tuli, illatum, ferre (in,fero)= porter dans, apporter
proximi, orum, m pl = les plus proches, les intimes
4 Ad nihilum reputatus est in conspectu eius malignus,
timentes autem Dominum glorificat.
Qui
iuravit in detrimentum suum et non mutat,
nihilum, i, n = rien, néant
reputo, as, avi, atum, are = mettre en ligne de compte, supputer
deduco, is, ere, duxi, ductum = mener de haut en bas, faire descendre, conduire à ou vers, faire descendre
conspectus, us, m = vue, regard
malignus, a, um = mauvais, méchant
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre
glorifico, as, are = iure, prêter serment
iuro, as, avi, atum, are = jurer, faire serment
detrimentum, i, n = perte, dommage
muto, as, avi, atum, are = changer, modifier
5 qui pecuniam suam non dedit ad usuram
et munera super innocentem non accepit.
Qui
facit haec, non movebitur in aeternum.
pecunia, ae, f = argent
do, das, dare, dedi, datum = donner
usara, ae, f = usage, intérêt légal, usure qqf
munus, eris, n = don, présent, charge, office
innocens, entis = qui ne fait pas le mal
accipio, is, cepi, ceptum, ere = recevoir, prendre, accepter
moveo, es, ere, movi, motum = effrayer, inquiéter, ébranler
aeternum adv = pour touiours, sans fin
PSALMUS 15
1 Conserva me, Deus, quoniam speravi in te.
conservo, as, are = conserver, épargner
spero, as, are = espérer
quoniam coni = puisque, parce que
2 Dixi Domino: “ Dominus meus es tu, bonum mihi non est sine te ”.
dico, is, ere, dixi, dictum = dire
bonum, i, n = biens, richesse
egeo, es, ere, ui = être dans le besoin, dans le dénuement
3 In sanctos, qui sunt in terra, inclitos viros,
omnis voluntas mea in eos.
sanctus, a, um = saint
inclitus = inclutus, a, um (in, clueo) = renommé, fameux, illustre
vir, viri, m = homme
voluntas, atis, f = volonté
4 Multiplicantur dolores eorum, qui post deos alienos acceleraverunt.
Non effundam
libationes eorum de sanguinibus
neque assumam nomina eorum in labiis meis.
multiplico, as, are = multiplier
dolor,oris, m = douleur
post adv = ensuite, par la suite
alienus, a, um = étranger, qui appartient à autrui, ennemi de
accelero, as, are = accélérer, se hâter
effundo, is, fudi, fusum, fundere = répandre, verser, jeter à terre
libatio, onis, f = libation, offrande, sacrifice
assumo, is, sumpsi, sumptum, ere = prendre pour soi, pour son usage, pour compagnon
sanguis, inis, m = sang, sang versé
nomen, inis, n = nom
labia, orum, m pl = lèvres
5 Dominus pars hereditatis meae et calicis mei:
tu es qui detines sortem meam.
pars, partis, f = part, partage, lot
hereditas, atis, f = héritage
calix, icis, m = coupe, vase à boire, calice
restituo, is, ere, ui, utum = rendre, remettre en place, réparer
detineo, es, tinui, tentum, ere = détenir, occuper
sors, sortis, f = destin, destinée
6 Funes ceciderunt mihi in praeclaris;
insuper et hereditas mea speciosa est mihi.
funis, is, m = la grosse corde, le câble
cado, is, ere, cecidi, casum = tomber, échoir, arriver par hasard; mehi cecidit ut = il m'arriva de
praeclarus, a, um = splendide, remarquable
insuper adv = en outre, en sus
hereditas, atis, f = héritage
speciosus, a, um = beau, magnifique, éclatant
7 Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum;
insuper et in noctibus erudierunt
me renes mei.
benedico, is, ere, dixi, dictum = dire du bien de, prononcer des paroles de bonne augure
tribuo, is, ere, ui, utum = distribuer, répartir, accorder
intellctus, us, m = entendement, intelligence, action de
insuper adv = en outre, en sus, en plus
erudio, is, ere, ivi et ii, itum = instruire, informer
nox, noctis, f = nuit
renes, um, m pl = reins
8 Proponebam Dominum in conspectu meo semper;
quoniam a dextris est mihi, non commovebor.
propono, is, posui, positum, ere = placer devant, exposer, offrir
conspectus, us, m = vue, regard, présence
dexter, tra, trum = qui est à droite
commoveo, es, ere, movi, motum = secouer, troubler, émouvoir, déplacer
9 Propter hoc laetatum est cor meum,
et exsultaverunt praecordia mea;
insuper et caro
mea requiescet in spe.
propter, prep + acc = à cause de, en raison de, propter motum = par crainte
laetor, aris, atus sum, ari, dep = se réjouir
cor, cordis, n = cœur
exsulto = exulto, as, are = bondir de joie, exulter, sauter
praecordia, orum, n, pl = entrailles, poitrine, cœur
caro, carnis, f = chair
requiesco, is, ere, quievi, quietum = se reposer, reposer, dormir, se calmer
spes, ei, f = espérance
10 Quoniam non derelinques animam meam in inferno
nec dabis sanctum tuum videre corruptionem.
derelinquo, is, ere, liqui, lictum = abandonner, délaisser
anima, ae, f = le souffle, l'âme
infernus = qui se trouve tout en bas; infernus, m = enfer; inferni loci = pl; d'en bas, des Enfers
do, das, dare, dedi, datum = donner
video, es, ere, vidi, visum = voir, considérer
corruptio, onis, f = action de corrompre
11 Notas mihi facies vias vitae,
plenitudinem laetitiae cum vultu tuo,
delectationes
in dextera tua usque in finem.
corruptio, onis, f = action de corrompre
nota, ae, f = signe distinctif
facio, is, ere, feci, factum = faire
via, ae, f = la route, la voie
vita, ae, f = vie
plenitudo, inis, f = plénitude, développement complet
laetitia, ae, f = joie, allégresse
vultus, us, m = visage
delectatio, onis, f = plaisir
dextera = dextra, ae, f = main droite
PSALMUS 18
2 Caeli enarrant gloriam Dei,
et opera manuum eius annuntiat firmamentum.
caelum, i, n = ciel
enarro, as, are = raconter avec détails
opera, ae, f = travail
manus, us, f = main
annuntio = annuncio, as, are = annoncer
firmamentum, i, n = ce qui affermit, le soutien, le firmament
3 Dies diei eructat verbum,
et nox nocti indicat scientiam.
dies, ei, m et f au sing, m au pl = iour
eructo, as, are = vomir, proférer
verbum, i, n = le mot, la parole, le récit
nox, noctis, f = nuit
indico, as, are = faire connaître, révéler, <> indico, is, ere, dixi, dictum = déclarer officiellement, prescrire
scientia, ae, f = connaissance, science
4 Non sunt loquelae neque sermones,
quorum non intellegantur voces:
loquela, ae, f = parole
sermo, onis, m = conversation, rumeur publique
audio, is, ire, ivi ou ii, itum = entendre
intelligo, is, ere, lexi, lectum = comprendre
vox, vocis, f = voix
5 in omnem terram exivit sonus eorum,
et in fines orbis terrae verba eorum.
exeo, is, ire, ivi et ii, itum = partir, se répandre, se propager
sonus, i, m = son, bruit, parole
orbis, is, m = le globe, le monde -
finis, is, m f au sing, m pl = limite, frontière, extrémité, terme
6 Soli posuit tabernaculum in eis,
et ipse, tamquam sponsus procedens de thalamo suo,
exsultavit
ut gigas ad currendam viam.
sol, solis, m = le soleil
pono, is, ere, posui, positum = poser
tabernaculum, i, n = tente (où l'on prenait les augures), résidence
sponsus, i, m = fiancé, qqf époux
procedo, is, ere, cessi, cessum = s'avancer hors de, aller en avant
thalamus, i, m = lit nuptial, chambre
exulto = exsulto, as, are = bondir de joie, exulter, s'élancer
gigas, antis, m = un géant
curro, is, ere, cucurri, cursum = courir, parcourir
7 A finibus caelorum egressio eius,
et occursus eius usque ad fines eorum,
nec est
quod se abscondat a calore eius.
caelum, i, n = ciel
summuna, i, n = le plus haut point, l'extrémité
egressio, onis, f = action de sortir, sortie
occursus, u, m = choc, rencontre
abscondo, is, ere, condi, conditum ou consum = cacher, dérober à la vue
calor, oris, m = chaleur
8 Lex Domini immaculata, reficiens animam,
testimonium Domini fidele, sapientiam praestans
parvulis.
immaculatus, a, um = immaculé
reficio, is, feci, fectum, ficere = restaurer, ranimer, remettre en état
testimonium, ii, n = témoignage
fidelis, e = fidèle
sapientia, ae, f = sagesse, intelligence
praesto, as, are, stiti, stitum ou statum = surpasser, donner, mettre à la disposition de
parvulus, a, um = très petit, de peu d'importance
9 Iustitiae Domini rectae, laetificantes corda,
praeceptum Domini lucidum, illuminans
oculos.
iustitia, ae, f = équité, justice
rectus, a, um = droit
laetifico, as, are = réiouir, égayer, féconder
cor, cordis, n = cœur
praeceptum, i, n = précepte, ordre, règle
lucidus, a, um = lumineux
illumino, as, are = éclairer, illuminer
oculus, i, m = œil
10 Timor Domini mundus, permanens in saeculum saeculi;
iudicia Domini vera, iusta
omnia simul,
timor, oris, m = crainte, peur
mundo, as, are = nettoyer, purifier = mundus, a, um = propre
permaneo, es, ere, mansi, mansum = persister, demeurer iusqu'à la fin
saeculum, i, n = le siècle
iudicium, ii, n = jugement
verus, a, um = vrai, véritable
iustus, a, um = juste
simul = ensemble, en même temps
11 desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum,
et dulciora super mel et
favum stillantem.
desirabilis,e = désirable
aurum, i, n = or
lapis, idis, m = pierre
pretosius, a, um = précieux
dulcis, e = doux, agréable
mel, mellis, n = le miel
favus, i, m = rayon de miel, gâteau de miel
stillo, as, avi, atum, are = tomber goutte à goutte
12 Etenim servus tuus eruditur in eis;
in custodiendis illis retributio multa.
etenim = car, en effet, à la vérité
erudio, is, ere, ivi et ii, itum = instruire, informer
custodio, is, ire, ivi ou ii, itum = garder, protéger, conserver
retributio, oni, f = récompense
13 Errores quis intellegit?
Ab occultis munda me
error, ori, m = faute, action de s'écarter du chemin
intellego, is, ere, lexi, lectum = comprendre, sentir, discerner
occultus, a, um = caché, dissimulé
mundo, as, are = nettoyer, purifier
14 et a superbia custodi servum tuum, ne dominetur mei,
Tunc immaculatus ero
et emundabor
a delicto maximo.
superbia, ae, f = orgueil
custodio, is, ire, ivi ou ii, itum = garder, protéger, conserver
dominor, aris, atus sum, ari = être maître, régner, dominer = dominatus, us, m = dominatio, onis, f = domination, empire
immaculatus, a, um = immaculé
emundo, as, are = nettoyer
15 Sint ut complaceant eloquia oris mei,
et meditatio cordis mei in conspectu tuo.
Domine,
adiutor meus et redemptor meus
complaceo, es, ere, ui ou itus, sum = plaire à plusieurs, plaire à beaucoup
eloquium, ii, n = parole, langage
os, oris, n = bouche
meditatio, onis, f = méditation
cor, cordis, n = cœur
conspectus, us, m = vue, regard, présence
adiutor, oris, m = qui aide, aide, adjoint
redemtor, oris, m = adiudicataire, entrepreneur, fermier des impôts
PSALMUS 21
2 Deus, Deus meus, quare me dereliquisti?
Longe a salute mea verba rugitus mei.
derelinquo, is, ere, liqui, lictum = abandonner, délaisser
longe, adv = loin, au loin
salus, tis, f = salut, santé
verbum, i, n = le mot, la parole, le récit
rugio, is, ire, ivi ou ii = rugir = rugitus, us, m = rugissement
3 Deus meus, clamo per diem, et non exaudis,
et nocte, et non est requies mihi.
clamo, as, are = crier, proclamer
dies, ei, m et f au sing, m au pl = jour
exaudio, is, ire, ivi ou ii, itum = entendre à distance, écouter, exaucer
nox, noctis, f = nuit
requies, f = repos
4 Tu autem sanctus es,
qui habitas in laudibus Israel.
sanctus, a, um = saint -
laus, laudis, f = louange
5 In te speraverunt patres nostri,
speraverunt, et liberasti eos;
spero, as, are = espérer
pater, tris, m = père
libero, as, are = rendre libre
6 ad te clamaverunt et salvi facti sunt,
in te speraverunt et non sunt confusi.
salvus, a, um = sain et sauf, en bon état, sauvé
confusus, a, um pp de confundo, is, ere, fudi, fusum = troubler, bouleverser
7 Ego autem sum vermis et non homo,
opprobrium hominum et abiectio plebis.
vermis, is, m = ver, insecte
homo, inis, m = homme
opprobrium, ii, n = opprobre, honte, outrage, injure, deshonneur
abiectio, onis, f = humiliation, abaissement
plebes, plebis, f = la populace, le bas peuple
8 Omnes videntes me deriserunt me;
torquentes labia moverunt caput:
video, es, ere, vidi, visum = voir, considérer
derideo, es, ere, risi, risum = railler, se moquer de
torqueo, es, torsi, tortum, ere = tordre, faire tourner, tourmenter
labia, ae, f = lèvre
moveo, es, ere, movi, motum = effrayer, inquiéter, ébranler
9 “ Speravit in Domino: eripiat eum,
salvum faciat eum, quoniam vult eum ”.
spero, as, are = espérer
eripio, is, ere, ripui, reptum = arracher, tirer brusquement hors, délivrer de
salvus, a, um = sain et sauf, en bon état, sauvé
volo, vis, vult, volui, velle = vouloir
10 Quoniam tu es qui extraxisti me de ventre,
spes mea ad ubera matris meae.
quoniam coni = puisque, parce que
extraho, is, ere, traxi, tractum = tirer de
venter, tris, m = ventre
spes, ei, f = espérance
uber, eris, n = sein gonflé de lait, mamelle
mater, tris, f = mère
11 In te proiectus sum ex utero,
de ventre matris meae Deus meus es tu.
uterus, i, n = bas-
12 Ne longe fias a me,
quoniam tribulatio proxima est,
quoniam non est qui adiuvet.
longe, adv = loin, au loin
tribulatio, onis, f = tribulation, tourment
proximus, a, um ( superlatif de propis inusité ) = le plus près, le plus proche
adiuvo, as, are, iuvi, iutum = aider
13 Circumdederunt me vituli multi,
tauri Basan obsederunt me.
circumdo, as, are, dedi, datum = entourer, cerner
vitulus, i, m = veau, petit d'un animal
taurus, i, m = taureau
obsido, is, ere = aller attaquer, assièger
14 Aperuerunt super me os suum
sicut leo rapiens et rugiens.
aperio, is, ire, erui, ertum = découvrir, ouvrir
os, oris, n = bouche
super, prep + acc ou abl = sur, au-
leo, onis, m = lion
rapio, is, ere, rapui, raptum = saisir, prendre, ravir
rugio, is, ire, ivi ou ii = rugir
15 Sicut aqua effusus sum,
et dissoluta sunt omnia ossa mea.
Factum est cor meum tamquam
cera
liquescens in medio ventris mei.
effundo, is, ere, fudi, fusum = répandre
dissolutus, a, um = disioint, relâché
os, ossis, n gen pl ossium = os
cor, cordis, n = cœur
tanquam, coni = comme, de même que
cera, ae, f = cire
liquesco, is, ere, licui ou liqui = se fondre, se dissoudre
medium, ii, n = milieu, centre
venter, tris, m = ventre
16 Aruit tamquam testa palatum meum,
et lingua mea adhaesit faucibus meis,
et in pulverem
mortis deduxisti me.
areco, is, ere, arui = de dessécher, devenir sec cf areo, es, ere, ui = être desséché
testa, ae, f = morceau de brique cassée, terre cuite, brique
palatum, i, n = palais
lingua, ae, f = langue
adhaeresco, is, ere, haesi, haesum = devenir adhérent, s'attacher à, cf adhaero, es, ere, haesi, haesum = s'attacher à se fixer à, être adhérent à
fauces, ium, f pl = gosier, gorge
pulvis, eris, m = poussière
mors, mortis, f = la mort
deduco, is, ere, duxi, ductum = mener de haut en bas, faire descendre, conduire à ou vers, faire descendre
17 Quoniam circumdederunt me canes multi,
concilium malignantium obsedit me.
Foderunt
manus meas et pedes meos,
circumdo, as, are, dedi, datum = entourer, cerner
canis, is, m = chien
concilium, ii, n = réunion, assemblée
maligno, as, are = effectuer qqch avec une intention mauvaise
obsideo, es, ere, sedi, sessum = assiéger, guetter, cf obsido, is, ere = aller attaquer, assiéger
fodio, fodis, fodere, fodi, fossum = percer, crever, piquer
manus, us, f = main
pes, pedis, m = pied
18 et dinumeravi omnia ossa mea.
Ipsi vero consideraverunt et inspexerunt me;
dinumero, as, are = compter
os,ossis, gen pl ossium, n = os
vero = vraiment, assurément
considero, as, are = regarder avec soin
inspicio, is, ere, spexi, spectum = regarder de près
19 diviserunt sibi vestimenta mea
et super vestem meam miserunt sortem.
divido, is, ere, visi, visum = diviser, partager
vestimentum, i, n = vêtement d'homme
mitto, is, ere, mis, missum = envoyer, jeter
sors, sortis, f = sort, condition, destin, chance
20 Tu autem, Domine, ne elongaveris;
fortitudo mea, ad adiuvandum me festina.
elongo, avi, are = s'éloigner, prolonger
longus, a, um = long
adiuvo, as, are, iuvi, iutum = aider
festino, as, avi, atum, are = se hâter, se presser
21 Erue a framea animam meam
et de manu canis unicam meam.
eruo, is, ere, rui, rutum = arracher
framea, ae, f = lance
anima, ae, f = le souffle, l'âme
manus, us, f = main
canis, is, m = chien
unicus, a, um =unique, incomparable
22 Salva me ex ore leonis
et a cornibus unicornium humilitatem meam.
os, oris, n = bouche
salvo, as, are = sauver
leo, onis, m = lion
cornu, us, n = corne, cor, trompette
unicornis, e = unicorne cf substantif m licorne
humilitas, atis, f = obscurité, pauvreté, faiblesse
23 Narrabo nomen tuum fratribus meis,
in medio ecclesiae laudabo te.
narro, as, are = raconter
nomen, inis, n = nom
frater, tris, m = frère
medium, ii, n = milieu, centre
ecclesia, ae, f = assemblée
laudo, as, are = louer
24 Qui timetis Dominum, laudate eum;
universum semen Iacob, glorificate eum.
Metuat
eum omne semen Israel,
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
laudo, as, are = louer
universus, a, um = tout entier, général -
semen, inis, n = semence, race
glorifico, as, are = jurer, prêter serment, glorifier
metuo, is, ere, ui, utum = craindre
25 quoniam non sprevit neque despexit afflictionem pauperis
nec avertit faciem suam
ab eo
et, cum clamaret ad eum, exaudivit.
afflictio, onis, f = douleur
sperno, is, ere, sprevi, spretum = dédaigner, mépriser
despicio, is, ere, spexi, spectum = regarder avec dédain, mépriser
deprecatio, onis, f = imprecation, prière instante
pauper, eris, m f = pauvre
averto, is, ere, verti, versum = détourner
facies, ei, f = visage, face
clamo, as, are = crier, proclamer
exaudio, is, ire, ivi ou ii, itum = entendre à distance, écouter, exaucer
26 Apud te laus mea in ecclesia magna; vota mea reddam in conspectu timentium eum.
apud + acc = devant
laus, laudis, f = louange
ecclesia, ae, f = assemblée
votum, i, n = promesse, vœux
reddo, is, ere, ditum, ditum = rendre
conspectus, us, m = présence
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
27 Edent pauperes et saturabuntur;
et laudabunt Dominum, qui requirunt eum:
“ Vivant
corda eorum in saeculum saeculi! ”.
edo, edis ou es, edit ou est, edere ou esse, edi, essum = manger
saturo, avi, atum, are = rassasier
requiro, is, ere, quisivi, quisitum = rechercher, demander, chercher avec soin
vivo, is, ere, vixi, victum = vivre
cor, cordis, n = cœur
saeculum, i, n = le siècle
28 Reminiscentur et convertentur ad Dominum
universi fines terrae,
et adorabunt in
conspectu eius
universae familiae gentium.
reminiscor, eris, i, dep = se ressouvenir, se rappeler
converto, is, ere, verti, versum = tourner, faire tourner, changer, se convertir
finis, is, m f au sing, m pl = limite, frontière, extrémité, terme, pays, territoire
universus, a, um = tout entier, général -
adoro, as, are = adorer
gens, entis, f = race, nation
29 Quoniam Domini est regnum,
et ipse dominabitur gentium.
regnum, i, n = règne, autorité
dominor, aris, ari, dep = dominer
30 Ipsum solum adorabunt omnes, qui dormiunt in terra;
in conspectu eius procident
omnes, qui descendunt in pulverem.
Anima autem mea illi vivet,
dormio, is, ivi, itum, ire = dormir
conspectus, us, m = vue, regard
procido, is, cidi, ere = tomber en avant
descendo, is, ere, di, sum = descendre
pulvis, eris, m = poussière
vivo, is, ere, vixi, victum = vivre
31 et semen meum serviet ipsi.
Narrabitur de Domino generationi venturae;
semen, inis, n = semence, race
servio, is, ire, ivi ou ii, itum = servir
narro, as, are = raconter
generatio, onis, f = génération
venturus, a, um part futur de venio = qui viendra, à venir
32 et annuntiabunt iustitiam eius
populo, qui nascetur: “ Haec fecit Dominus! ”.
annuntio = annuncio, as, are = annoncer
iustitia, ae, f = équité, justice
populus, i, m = peuple
nascor, eris, i, natus sum, dep = naître
facio, is, ere, feci, factum = faire
PSALMUS 22
1 Dominus pascit me, et nihil mihi deerit:
rego, is, ere, rexi, rectum = diriger, commander, conduire
desum, dees, deesse, defui = manquer
2 in pascuis virentibus me collocavit,
super aquas quietis eduxit me,
pascua, orum n pl de pascuum, i = pâturage
vireo, es, ui, ere = être vert, verdir
colloco, as, are = déplacer, établir
quietus, a, um = qui est en repos, calme
educo,is, ere, duxi, ductum = tirer de, faire sortir, élever, nourrir
3 animam meam refecit.
Deduxit me super semitas iustitiae propter nomen suum.
reficio, is, feci, fectum, ficere = restaurer, ranimer, remettre en état
deduco, is, ere, duxi, ductum = mener de haut en bas, faire descendre, conduire à ou vers, faire descendre
semita, ae, f = chemin étroit, sentier
propter, prep + acc = à cause de, en raison de, propter motum = par crainte
nomen, inis, n = nom
4 Nam et si ambulavero in valle umbrae mortis,
non timebo mala, quoniam tu mecum es.
Virga
tua et baculus tuus,
ipsa me consolata sunt.
ambulo, as, are = marcher
vallis et valles, is, f = vallée, vallon
umbra, ae, f = ombre, ténèbres de la mort
mors, mortis, f = la mort
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
malum, i, n = mal, préjudice, souffrance, malheur
virga, ae, f = baguette, verge de licteur
baculus, i, m = bâton
consolor, aris, atus sum, ari, dep = consoler = consolatus, a, um = rasssuré
5 Parasti in conspectu meo mensam
adversus eos, qui tribulant me;
impinguasti in oleo
caput meum,
et calix meus redundat.
paro, as, are = préparer
conspectus, us, m = présence
mensa, ae, f = table
adversus = adversum + acc = contre, qui est en face de
tribulo, as, are = presser avec la herse, battre le grain
impinguo, avi, atum, are -
oleum, i, n = huile
caput, pitis, n = tête
calix, icis, m = coupe, vase à boire, calice
redundo, as, avi, atum, are = regorger, déborder
6 Etenim benignitas et misericordia subsequentur me
omnibus diebus vitae meae,
et inhabitabo
in domo Domini
in longitudinem dierum.
benignitas, atis, f = bonté, bienveillance
misericordia, ae, f = compassion, témoignage de compassion
subsequor, eris, i, secutus ou sequutus sum dep = suivre
dies, ei, m et f au sing, m au pl = jour
inhabito, as, are = habiter dans
domus, us ou i, f = maison
longitudo, inis, f = longueur (espace), longue durée
PSALMUS 24
1 Ad te, Domine, levavi animam meam,
levo, as, are = soulever, élever
2 Deus meus, in te confido; non erubescam.
Neque exsultent super me inimici mei,
confido, is, ere, fisus sum et rarement fidi = se fier à, avoir confiance en, espérer
erubesco, is, ere, rubui = rougir, avoir honte
inimicus, i, m = ennemi
3 etenim universi, qui sustinent te, non confundentur.
Confundantur infideliter agentes
propter vanitatem.
universus, a, um = tous sans exception
sustineo, es, ere, tinui, tentum = soutenir, porter, encourager
confundo, is, ere, fudi, fusum = répandre, confondre, troubler, bouleverser
infideliter, adv = d'une manière infidèle
agentes cf ago, is,ere, egi, actum = faire
4 Vias tuas, Domine, demonstra mihi
et semitas tuas edoce me.
via, ae, f = la route, la voie
demonstro, as, are = montrer
semita, ae, f = chemin étroit, sentier
edoceo, es, ere, docui, doctum = instruire
5 Dirige me in veritate tua et doce me,
quia tu es Deus salutis meae,
et te sustinui
tota die.
dirigo, is, ere, rexi, rectum = diriger
doceo, es, ere, docui, doctum = enseigner, instruire
salus, utis, f = salut
sustineo, es, ere, tinui, tentum = soutenir, porter, encourager, endurer, tenir bon
totus, a, um = tout entier ( tota nocte )
dies, ei, m et f au sing, m au pl = jour
6 Reminiscere miserationum tuarum, Domine,
et misericordium tuarum, quoniam a seculo
sunt.
reminiscor, eris, i, dep = se ressouvenir, se rappeler
miseratio, onis, f = compassion, pitié
misericordia, ae, f = compassion, témoignage de compassion
saeculum, i, n = le siècle -
7 Peccata iuventutis meae et delicta mea ne memineris;
secundum misericordiam tuam
memento mei tu,
propter bonitatem tuam, Domine.
peccatum, i, n = faute, action coupable
delictum, i, n = faute, délit
iuventus, tutis, f = ignorance
memini, isti, isse = se souvenir
secundum, prep + acc = selon, conformément à
memento = impératif de memini = souviens-
propter, prep + acc = à cause de, en raison de, propter motum = par crainte
bonitas, atis, f = bonté
8 Dulcis et rectus Dominus,
propter hoc peccatores viam docebit;
dulcis, e = doux, agréable
rectus, a, um = droit
peccator, oris, m = pécheur
doceo, es, ere, docui, doctum = enseigner, instruire
9 diriget mansuetos in iudicio,
docebit mites vias suas.
dirigo, is, ere, rexi, rectum = diriger
mansuetus, a, um = doux, bienveillant
iudicium, ii, n = jugement, faculté de iuger, discernement
mitis, e = doux, pacifique
10 Universae viae Domini misericordia et veritas
custodientibus testamentum eius et
testimonia eius.
custodio, is, ire, ivi ou ii, itum = garder, protéger, conserver
testamentum, i, n = testament
testimonium, ii, n = témoignage
11 Propter nomen tuum, Domine,
propitiaberis peccato meo: multum est enim.
nomen, inis, n = nom
propitio, as, are = apaiser -
peccatum, i, n = faute, action coupable
12 Quis est homo, qui timet Dominum?
Docebit eum viam, quam eligat.
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
doceo, es, ere, docui, doctum = enseigner, instruire
eligo, is, ere, legi, lectum = choisir, élire
13 Anima eius in bonis demorabitur,
et semen eius hereditabit terram.
bonum, i, n = biens, richesse
demoror, aris, ari dep = demeurer
semen, inis, n = semence, race
haeredito = heredito, are = hériter de
14 Familiariter aget Dominus cum timentibus eum,
ut testamentum suum manifestet illis.
familiariter, adv = familièrement
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
testamentum, i, n = testament
manifesto, as, are = manifester, révéler
15 Oculi mei semper ad Dominum,
quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos.
oculus, i, m = œil
evello, is, ere, velli ou vulsi, vulsum = arracher, enlever, extirper
laqueus, i, m = filet, lacet, lacs de chasseur, laqueo gulam alicui frangere = étrangler quelqu'un
pes, pedis, m = pied
16 Respice in me et miserere mei,
quia unicus et pauper sum ego.
respicio, is, ere, spexi, spectum = tourner les yeux vers, regarder favorablement, arrêter ses regards sur
misereor, eris, eri miseritus ou misertus sum = avoir pitié de + génitif; complément obiet au gen = miserere nostri
unicus, a, um =unique, incomparable
17 Dilata angustias cordis mei
et de necessitatibus meis erue me.
differo, fers, distuli, dilatum, differe = disperser, répandre
cor, cordis, n = cœur
necessitas, atis, f = nécessité, besoin impérieux
eruo, is, ere, rui, rutum = arracher
18 Vide humilitatem meam et laborem meum
et dimitte universa delicta mea.
video, es, ere, vidi, visum = voir, considérer
humilitas, atis, f = obscurité, pauvreté, faiblesse, état de ce qui est bas
labor, oris, m = peine, effort
dimitto, is, ere, misi, missum = faire grâce à, pardonner à
universus, a, um = tous, tous sans exception
delictum, i, n = faute, délit
19 Respice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt
et odio crudeli oderunt me.
respicio, is, spexi, spectum ere = tourner les yeux vers
inimicus, i, m = ennemi
odium, ii, n = haine
odi, isti, isse = haïr, détester -
crudelis, e = cruel
20 Custodi animam meam et erue me;
non erubescam, quoniam speravi in te.
custodio, is, ire, ivi ou ii, itum = garder, protéger, conserver
erubesco, is, ere, rubui = rougir, avoir honte
spero, as, are = espérer
21 Innocentia et aequitas custodiant me,
quia sustinui te.
innocens, entis = qui ne fait pas le mal, innocent, vertueux
sustineo, es, ere, tinui, tentum = soutenir, endurer
22 Libera, Deus, Israel
ex omnibus tribulationibus suis
libero, as, are = rendre libre
PSALMUS 26
1 Dominus illuminatio mea et salus mea; quem timebo?
Dominus protector vitae meae;
a quo trepidabo?
illuminatio, onis, f = éclairage, éclat
salus, tis, f = salut, santé
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
protector, oris, m = protecteur, défenseur, garde du corps
trepido, as, are, avi, atum = être agité par la crainte, trembler
2 Dum appropiant super me nocentes,
ut edant carnes meas;
qui tribulant me et inimici
mei,
ipsi infirmati sunt et ceciderunt.
approprio, avi, atum, are = s'approcher
nocens, entis, p present de noceo = nuisible, pernicieux
edo, edis ou es, edit ou est, edere ou esse, edi, essum = manger
caro, carnis, f = chair
tribulo, as, are, avi, atum = écraser, torturer, tourmenter
infirmo, as, are = affaiblir, infirmatus
cado, is, ere, cecidi, casum = tomber, échoir, arriver par hasard; mehi cecidit ut = il m'arriva de
3 Si consistant adversum me castra,
non timebit cor meum;
si exsurgat adversum me proelium,
in hoc ego sperabo.
consisto, is, ere, stitit = s'arrêter, se poster (troupes)
castrum, i, n = château, forteresse
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
cor, cordis, n = cœur
exsurgo = exurgo, is, ere, surrexi, surrectum = se lever, se mettre debout
praelium -
spero, as, are = espérer
4 Unum petii a Domino, hoc requiram:
ut inhabitem in domo Domini
omnibus diebus vitae
meae,
ut videam voluptatem Domini
et visitem templum eius.
peto, is, ere, ivi ou ii, itum = chercher à obtenir, briguer
requiro, is, ere, sivi et sii, situm = chercher avec soin, réclamer
inhabito, as, are = habiter dans
dies, ei, m et f au sing, m au pl = jour
domus, us ou i, f = maison
video, es, vidi, visum, ere = voir, apercevoir
voluptas, atis, f = satisfaction, plaisir des sens
visito, as, are = visiter, voir souvent ou habituellement
templum, i, n = temple
5 Quoniam occultabit me in tentorio suo
in die malorum.
Abscondet me in abscondito
tabernaculi sui,
in petra exaltabit me.
occulto, are, avi, atum are = cacher, tenir secret
tentorium, ii, n = tente
abscondo, is, ere, condi, conditum ou consum = cacher, dérober à la vue
tabernaculum, i, n = tente (où l'on prenait les augures), résidence
malus, a, um = mauvais, malheureux
petra, ae, f = rocher, grosse pierre
exalto, as, are = élever
6 Et nunc exaltatur caput meum
super inimicos meos in circuitu meo.
Immolabo in tabernaculo
eius hostias vociferationis,
cantabo et psalmum dicam Domino.
caput, pitis, n = tête
inimicus, i, m = ennemi
circueo, is, ire -
immolo, as, are = sacrifier, immoler en sacrifice
hostia, ae, f = victime dans les sacrifices
vociferor, aris, ari, dep = pousser des cris
canto, as, are = chanter
psalmus, i, m = chant, psaume
dico, is, ere, dixi, dictum = dire
7 Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi;
miserere mei et exaudi me.
exaudio, is, ire, ivi ou ii, itum = entendre à distance, écouter, exaucer
vox, vocis, f = voix
clamo, as, are = crier, proclamer
misereor, eris, eri miseritus ou misertus sum = avoir pitié de + génitif; complément obiet au gen = miserere nostri = aie pitié de nous
exaudio, is, ire, ivi ou ii, itum = entendre à distance, écouter, exaucer
8 De te dixit cor meum: “ Exquirite faciem meam! ”.
Faciem tuam, Domine, exquiram.
cor, cordis, n = cœur
exquiro, is, ere, sivi, situm = chercher avec soin
facies, ei, f = visage, face
requiro, is, ere, sivi et sii, situm = chercher avec soin, réclamer, chercher de nouveau
9 Ne avertas faciem tuam a me,
ne declines in ira a servo tuo.
Adiutor meus es tu,
ne me reicias
neque derelinquas me, Deus salutis meae.
averto, is, ere, verti, versum = détourner, écarter, repousser
declino, as, are = détourner, éviter, fuir
ira, ae, f = colère
servus, i, m = esclave, serviteur
adiutor, oris, m = qui aide, aide, adjoint
reiicio, is, ieci, iectum, ere = reieter, renvoyer
derelinquo, is, ere, liqui, lictum = abandonner, délaisser
despicio, is, ere, spexi, spectum = regarder avec dédain, mépriser, abandonner, délaisser
salutis, utis, f = salut, conservation de la vie
10 Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me,
Dominus autem assumpsit me.
assumo, is, ere, sumpsi, sumptum = prendre, s'approprier
11 Ostende mihi, Domine, viam tuam
et dirige me in semitam rectam propter inimicos
meos.
ostendo, is, tendi, tensum ou tentum, ere = étendre devant, exposer
dirigo, is, ere, rexi, rectum = diriger
semita, ae, f = chemin étroit, sentier
12 Ne tradideris me in animam tribulantium me,
quoniam insurrexerunt in me testes
iniqui,
et qui violentiam spirant.
trado, is, ere, tradidi, ditum = remettre entre les mains, livrer
tribulo, as, are = presser avec la herse, battre le grain, tourmenter
anima, ae, f = le souffle de vie, l'âme
insurgo, is, ere, surrexi, surrectum = s'élever, se dresser
testis, is, m = témoin
iniquus, a, um = iniuste, inique -
violentia, ae, f = violence
spiro, as, avi, atum, are = souffler
13 Credo videre bona Domini in terra viventium.
credo, is, didi, ditum, ere = se fier à, avoir confiance en
vivo, is, ere, vixi, victum = vivre
14 Exspecta Dominum, viriliter age,
et confortetur cor tuum, et sustine Dominum.
expecto = exspecto, as, are = attendre, espérer
viriliter, adv = virilement, courageusement
ago, is, ere, egi, actum = mener, faire
conforto, avi, atum, are = renforcer
cor, cordis, n = cœur
sustineo, es, ere, tinui, tentum = souffrir, endurer, supporter
PSALMUS 30
2 In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum;
in iustitia tua libera me.
spero, as, are = espérer
confundo, is, ere, fudi, fusum = bouleverser, répandre, confondre, troubler
aeternum adv = pour touiours, sans fin
iustitia, ae, f = équité, justice
libero, as, are = rendre libre
3 Inclina ad me aurem tuam,
accelera, ut eruas me.
Esto mihi in rupem praesidii
et in
domum munitam, ut salvum me facias.
inclino, as, are = fléchir, incliner
auris, is, f = oreille
accelero, as, are = accélérer, se hâter
eruo, is, ere, rui, rutum = arracher
rupes, is, f = roche, rocher
praesidium, ii, n = protection, secours, aide, défense
domus, us ou i, f = maison
munitus, a, um = fortifié
salvus, a, um = sauvé, sain et sauf, en bon état
facio, is, ere, feci, factum = faire
4 Quoniam fortitudo mea et refugium meum es tu
et propter nomen tuum deduces me et
pasces me.
fortitudo, inis, f = force, puissance
refugium, ii, m = refuge, asile
deduco, is, ere, duxi, ductum = mener de haut en bas, faire descendre, conduire à ou vers
pasco, is, ere, pavi, pastum = faire paître, mener paître depasco = mener paître
5 Educes me de laqueo, quem absconderunt mihi,
quoniam tu es fortitudo mea.
educo, is, ere, duxi, ductum = tirer de, faire sortir
laqueus, i, m = filet
abscondo, is, ere, condi ou condidi, conditum ou consum = cacher, enfouir, dérober à la vue
6 In manus tuas commendo spiritum meum;
redemisti me, Domine, Deus veritatis.
commendo, as, are = confier, mettre en dépôt, recommander
spiritus, us, m = esprit, âme, vie
redimo, is, ere, emi, emptum ou emtum = racheter
veritas, atis, f = vérité
7 Odisti observantes vanitates supervacuas,
ego autem in Domino speravi.
odi, isti, isse = haïr, détester
observans, antis = part pres de observo, as, are = adi, qui a des égards, du respect pour
vanitas, atis, f = vanité, frivolité, néant
supervacuus, a, um = surabondant, superflu, inutile
8 Exsultabo et laetabor in misericordia tua,
quoniam respexisti humilitatem meam;
agnovisti
necessitates animae meae
exulto = exsulto, as, are = bondir de joie, exulter
laetor, aris, ari, dep = se réjouir
misericordia, ae, f = compassion, témoignage de compassion
respicio, is, ere, spexi, spectum = tourner les yeux vers, regarder favorablement
humilitas, atis, f = obscurité, pauvreté
agnosco, is, novi, nitum, ere = connaître, avouer, confesser
necessitas, atis, f = nécessité, besoin impérieux
9 nec conclusisti me in manibus inimici;
statuisti in loco spatioso pedes meos.
concludo, is, ere, clusi, clusum = enfermer, renfermer
manus, us, f = main
inimicus, a, um = ennemi
statuo, is, ere, statui, statutum = placer, poser
locus, i, m, pl loci = lieu
spatiosus, a, um = spacieux, large
pes, pedis, m = pied
10 Miserere mei, Domine, quoniam tribulor;
conturbatus est in maerore oculus meus,
anima
mea et venter meus.
misereor, eris, eri miseritus ou misertus sum = avoir pitié de + génitif; complément obiet au gen = miserere nostri
tribulo, as, are = presser avec la herse
conturbo, as, are = troubler, bouleverser
maeror, oris, m = tristesse, affliction
oculus, i, m = œil
venter, tris, m = ventre
11 Quoniam defecit in dolore vita mea,
et anni mei in gemitibus;
infirmata est in paupertate
virtus mea,
et ossa mea contabuerunt.
deficio, is, ere, feci, factum = manquer, faire défaut
dolor,oris, m = douleur
annus, i, m = année
gemitus, us, m = gémissement, plainte
infirmo, as, are = affaiblir
paupertas, atis, f = pauvreté
virtus, utis, f = valeur, courage, bravoure
os, ossis, n = os différent de os, oris, n = bouche
12 Apud omnes inimicos meos factus sum opprobrium
et vicinis meis valde et timor notis
meis:
qui videbant me foras, fugiebant a me.
apud + acc = devant
opprobrium, ii, n = opprobre, honte
vicinus, a, um de vicinus, i, m = voisin
valde = adv, très fort, extrêmement
timor, oris, m = crainte, peur
notus, a, um, part adi de nosco = connu ; notis de noti, orum, m pl = connaissances
video, es, ere, vidi, visum = voir
foras, adv = dehors, au-
fugio, is, ere, fugi, fugiturus = fuir
13 Oblivioni a corde datus sum tamquam mortuus;
factus sum tamquam vas perditum.
oblivio, onis, f = action d'oublier, oubli
do, das, dare, dedi, datum = donner
morior, eris, i, mortuus sum ( part futur = moriturus ) = mourir; mortuus, a, um
cor, cordis, n = cœur
vase, vasis, n = vase, pot
perdo, is, perdidi, perditum, ere = perdre, ruiner, détruire
14 Quoniam audivi vituperationem multorum: horror in circuitu;
in eo dum convenirent
simul adversum me,
auferre animam meam consiliati sunt.
audio, is, ire, ivi ou ii, itum = entendre
vituperatio, onis, f = blâme, reproche
commoro, as, are = s'attarder, séiourner
horror, oris, m = frisson de la peur, terreur religieuse
circuitus, us, m = circuit, périmètre
convenio, is, ire, veni, ventum = se rassembler, s'accorder
dum = pendant que
simul = ensemble, en même temps
adversus = adversum = + acc contre
aufero, aufers, abstuli, ablatum, auferre = emporter, enlever, détruire
consilior, aris, ari = tenir conseil, délibérer
15 Ego autem in te speravi, Domine;
dixi: “ Deus meus es tu,
spero, as, are = espérer
16 in manibus tuis sortes meae ”.
Eripe me de manu inimicorum meorum
et a persequentibus
me;
sors, sortis, f = sort, condition, destin
eripio, is, ere, ripui, reptum = arracher
inimicus, i, m = ennemi
persequens, entis, adi = acharné à poursuivre; persequor, eris, i , secutus et sequutus sum = suivre jusqu'au bout, poursuivre
17 illustra faciem tuam super servum tuum,
salvum me fac in misericordia tua.
illustro, as, are = éclairer, illuminer
facies, ei, f = visage, face
salvus, a, um = sain et sauf, en bon état
18 Domine, non confundar, quoniam invocavi te;
erubescant impii et obmutescant in
inferno.
confundo, is, ere, fudi, fusum = répandre, confondre, troubler
invoco, as, are = appeler, invoquer
erubesco, is, ere, rubui = rougir, avoir honte
impius, a, um = impie
obmutesco, is, mutui, ere = se taire, devenir muet
infernus = qui se trouve tout en bas; infernus, m = enfer; inferni loci = pl
19 Muta fiant labia dolosa,
quae loquuntur adversus iustum proterva
in superbia et
in abusione.
mutus, a, um = muet
labia, ae, f = lèvre
dolosus, a, um = rusé, trompeur
loquor, eris, i, locutus sum = parler
iustus, a, um = juste
protervus, a, um = effronté, impudent
superbia, ae, f = orgueil
abusio, onis, f = abus de langage, abus
20 Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine,
quam abscondisti timentibus te.
Perfecisti
eis, qui sperant in te,
in conspectu filiorum hominum.
multitudo, inis, f = multitude, grand nombre
dulcedo, inis, f = douceur
abscondo, is, ere, condi ou condidi, conditum = cacher, enfouir
timens, entis, part adi = qui craint, qui a peur; subst m pl timentes, ium = les peureux, ceux qui ont peur
perficio, is ere, feci, factum = faire complètement, de manière parfaite
conspectus, us, m = vue
filius, ii, m = fils
21 Abscondes eos in abscondito faciei tuae
a conturbatione hominum;
proteges eos in
tabernaculo
a contradictione linguarum.
absconditus, a, um part adi = caché, secret
facies, ei, f = forme, visage
conturbatio, onis, f = trouble, désordre complet
protego, is, ere, texi, tectum = abriter, protéger
tabernaculum, i, n = tente (où l'on prenait les augures), résidence
contradictio, onis, f = contradiction, obiection
lingua, ae, f = langue
22 Benedictus Dominus,
quoniam mirificavit misericordiam suam mihi in civitate munita.
benedico, dixi, dictum, ere = bénir
mirifico, as, are, atum = glorifier, vanter
civitas, atis, f = cité, ville
munio, is, ire, ivi ou ii, itum = construire un mur, fortifier
23 Ego autem dixi in trepidatione mea:
“ Praecisus sum a conspectu oculorum tuorum
”.
Verumtamen exaudisti vocem orationis meae,
dum clamarem ad te.
trepidatio, onis, f = agitation, désordre, déroute
praecisus, a, um = séparé, retranché
conspectus, us, m = vue
oculus, i, m = œil
verumtamen = mais pourtant
exaudio, is, ire = écouter, exaucer
vox, vocis, f = voix
oratio, onis, f = parole, discours
clamo, as, are = crier
24 Diligite Dominum, omnes sancti eius:
fideles conservat Dominus
et retribuit abundanter
facientibus superbiam.
diligo, is, ere, lexi, lectum = choisir, aimer
fidelis, e = fidèle
conservo, as, are = conserver, épargner
retribuo, is, ere, tribui, tributum = donner en échange, rendre, restituer
abundanter = avec largesse
superbia, ae, f = orgueil, insolence; superbus, a, um = orgueilleux, arrogant
25 Viriliter agite, et confortetur cor vestrum,
omnes, qui speratis in Domino.
ago, is, ere, egi, actum = mener, faire
viriliter = d'une manière mâle
conforto, as, are = réconforter
cor, cordis, n = cœur
PSALMUS 31
1 Beatus, cui remissa est iniquitas,
et obtectum est peccatum.
remitto, is, ere, misi, missum = remettre -
iniquitas, atis, f = iniquité
obtego, is, texi, tectum, ere = couvrir entièrement, cacher
peccatum, i, n = faute, action coupable
2 Beatus vir, cui non imputavit Dominus delictum,
nec est in spiritu eius dolus.
imputo, as, are = imputer
delictum, i, n = faute, délit
dolus, i, m = artifice, fourberie
3 Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea,
dum rugirem tota die.
taceo, es, ere, tacui, tacitum = se taire
invetero, as, are = faire vieillir
os, ossis, n = os
rugio, is, ire = rugir
dies, ei, m et f au sing, m au pl = iour cf deus, i, m = dieu
4 Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua,
immutatus est vigor meus in
ardoribus aestatis.
nox, noctis, f = nuit
gravo, as, are = appesantir
converto, is, ere, verti, versum = tourner, retourner, faire passer, traduire
immuto, as, avi, atum, are = changer, modifier, transformer
vigor, oris, m = vigueur, force vitale
ardor, oris, m = feu, flamme, ardeur
aestas, aestatis, f = été
5 Peccatum meum cognitum tibi feci
et delictum meum non abscondi.
Dixi: “ Confitebor
adversum me iniquitatem meam Domino ”.
Et tu remisisti impietatem peccati mei.
peccatum, i, n = faute, action coupable
delictum, i, n = faute, délit
abscondo, is, ere, condi ou condidi, conditum = cacher, enfouir
cognosco, is, ere, cognovi, cognitum = chercher à savoir, apprendre
confiteor, eris, eri, confessus sum = avouer + acc, manifester
adversus = adversum = + acc contre
iniquitas, atis, f = iniquité, injustice
remitto, is, ere, misi, missum = remettre -
impietas, atis, f = impiété
6 Propter hoc orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno.
Et in diluvio aquarum
multarum
ad eum non approximabunt.
propter hoc = en raison de cela
oro, as, are = prier -
tempus, oris, n = temps
opportunus, a, um = favorable
diluvium, ii, n = inondation, déluge
approximo, as, are = s'approcher de
7 Tu es refugium meum, a tribulatione conservabis me;
exsultationibus salutis circumdabis
me.
refugium, ii, m = refuge, asile
tribulatio, onis, f = tribulation, tourment
conservo, as, are = conserver, épargner
circumdo, as, are, dedi, datum = entourer, cerner, envelopper
exsultatio, onis, f = transport de ioie -
8 Intellectum tibi dabo et instruam te in via, qua gradieris;
firmabo super te oculos
meos.
intellectus, us, m = intelligence
do, das, dare, dedi, datum = donner
instruo, is, ere, struxi, structum = dresser, élever, bâtir
gradior, eris, i, gressus sum = marcher, aller, s'avancer
firmo, as, are = rendre ferme, rendre constant
oculus, i, m = œil
9 Nolite fieri sicut equus et mulus,
quibus non est intellectus;
in camo et freno si
accedis ad constringendum,
non approximant ad te.
nolo, non vis, nolle, nolui = ne pas vouloir -
fio, fis, fieri, factus sum = être fait, se faire, se produire, devenir -
mulus, i, m = mulet
camus, i, m = licol, carcan
fraenum = fremum, i, n = frein, bride, mors
accedo, is, cessi, cessum, ere = approcher, attaquer, arriver
constringo, is, ere strinxi, strictum = serrer étroitement, lier, enchaîner
approximo, as, are = s'approcher de
10 Multi dolores impii,
sperantem autem in Domino misericordia circumdabit.
dolor,oris, m = douleur
circumdo, as, dedi, datum, dare = mettre autour de
11 Laetamini in Domino et exsultate, iusti;
et gloriamini, omnes recti corde.
laetor, aris, ari, dep = se réjouir
exsulto = exulto, as, are = bondir de joie, exulter, sauter, être transporté d'une passion violente
iustus, a, um = juste
glorior, aris, ari = se glorifier
cor, cordis, n = cœur
PSALMUS 32
1 Exsultate, iusti, in Domino;
rectos decet collaudatio.
exsulto = exulto, as, are = bondir de joie, exulter, sauter, être transporté d'une passion violente
iustus, a, um = juste
rectus, a, um = droit
decet, decere, decuit = impers il convient; pers haec vestis me decet
collaudatio, onis, f = action de louer
2 Confitemini Domino in cithara,
in psalterio decem chordarum psallite illi.
confiteor, eris, eri, confessus sum = avouer + acc, manifester
cithara, ae, f = cithare
psalterium, ii, n = cithare, figuré = chant
decem = dix
chorda, ae, f = corde
psallo, is, ere, psalli = iouer de la cithare
3 Cantate ei canticum novum,
bene psallite ei in vociferatione,
cano, is, ere, cecini, cantum = chanter
canticum, i, n = chant
vociferatio, onis, f = clameurs, grands cris
4 quia rectum est verbum Domini,
et omnia opera eius in fide.
verbum, i, n = le mot, la parole, le récit
opus, operis, n (pl opera) = œuvre, travail
fides, ei, f = confiance, réalisation des promesses, parole tenue
5 Diligit iustitiam et iudicium;
misericordia Domini plena est terra.
diligo, is, ere, lexi, lectum = choisir, aimer
iustitia, ae, f = équité, justice
iudicium, ii, n = jugement, faculté de iuger, discernement, iustice
plenus, a, um = plein
6 Verbo Domini caeli facti sunt,
et spiritu oris eius omnis virtus eorum.
firmo, as, are = rendre ferme, rendre constant, affermir, recréer
caelum, i, n = ciel coel = cael
os, oris, n = bouche
spiritus, us, m = esprit, âme, vie, souffle vital
virtus, utis, f = valeur, courage, bravoure, vertu
7 Congregans sicut in utre aquas maris,
ponens in thesauris abyssos.
congrego, as, are = rassembler en troupeau, réunir
uter, utris, m = outre
mare, is, n = mer
pono, is, ere, posui, positum = poser, établir, instituer, placer, disposer
thesaurus, i, m = trésor
abyssus, i, f = abîme
8 Timeat Dominum omnis terra,
a facie autem eius formident omnes inhabitantes orbem.
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
commoveo, es, ere, movi, motum = secouer, troubler, émouvoir, déplacer, mettre en mouvement
formido, as, avi, atum, are = avoir peur
inhabito, as, are = habiter dans
orbis, is, m = le globe, le monde, la terre, cercle -
9 Quoniam ipse dixit, et facta sunt,
ipse mandavit, et creata sunt.
mando, as, are = donner en mission
creo, as, are = créer
10 Dominus dissipat consilia gentium,
irritas facit cogitationes populorum.
dissipo, as, are = disperser, dissiper
consilium, ii, n = conseil, délibération, décision
gens, gentis, f = peuple, nation
irrito, as, avi, atum, are = irriter, mettre en colère
cogitatio, onis, f = pensée
populus, i, m = peuple
11 Consilium autem Domini in aeternum manet,
cogitationes cordis eius in generatione
et generationem.
aeternitas, atis, f = l'éternité -
maneo, es, ere, mansi, mansum = rester, persister
generatio, onis, f = génération
12 Beata gens, cui Dominus est Deus,
populus, quem elegit in hereditatem sibi.
populus, i, m = peuple
eligo, is, ere, legi, lectum = choisir, élire
hereditas, atis, f = héritage -
13 De caelo respexit Dominus,
vidit omnes filios hominum.
caelum, i, n = ciel coel = cael
respicio, is, ere, spexi, spectum = tourner les yeux vers, regarder favorablement
filius, ii, m = fils
homo, inis, m = homme
14 De loco habitaculi sui respexit
super omnes, qui habitant terram,
locus, i, m, pl loci = lieu
habitaculum, i, n = demeure
respicio, is, ere, spexi, spectum = tourner les yeux vers, regarder favorablement
habito, as, are = habiter
15 qui finxit singillatim corda eorum,
qui intellegit omnia opera eorum.
fingo, is, ere, finxi, fictum = façonner, former
sigillatim = sigillatim = un à un
cor, cordis, n = cœur
intelligo, is, ere, lexi, lectum = comprendre = intellego
16 Non salvatur rex per multam virtutem,
et gigas non liberabitur in multitudine virtutis
suae.
salvo, as, are, avi, atum = sauver
rex, regis, m = roi
virtus, utis, f = valeur, courage, bravoure, vertu
gigas, gigantis, m = géant
libero, as, avi, atum, are = libérer
multitudo, inis, f = multitude, grand nombre
17 Fallax equus ad salutem,
in abundantia autem virtutis suae non salvabit.
fallax, acis, adi = trompeur
salus, utis, f = salut
abundia, ae, f = richesse
salvo, as, are, avi, atum = sauver
18 Ecce oculi Domini super metuentes eum,
in eos, qui sperant super misericordia eius,
oculus, i, m = œil
metuo, is, ere, ui, utum = craindre
19 ut eruat a morte animas eorum
et alat eos in fame.
eruo, is, ere, rui, rutum = arracher, tirer en creusant, découvrir, dévoiler, faire sortir à la lumière
mors, mortis, f = la mort
alo, is, ere, alui, alitum ou altum = nourrir
fames, is, f = faim, famine
20 Anima nostra sustinet Dominum,
quoniam adiutor et protector noster est;
sustineo, es, ere, tinui, tentum = souffrir, endurer, supporter, tenir, résister, tenir bon
adiutor, oris, m = qui aide, aide, adjoint, appui
protector, oris, m = protecteur, défenseur, garde du corps
21 quia in eo laetabitur cor nostrum,
et in nomine sancto eius speravimus.
laetor, aris, ari, dep = se réjouir
22 Fiat misericordia tua, Domine, super nos,
quemadmodum speravimus in te.
quemadmodum = ainsi que, comme
PSALMUS 41/42
2 Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum,
ita desiderat anima mea ad te, Deus.
quemadmodum = ainsi que, comme
desidero, as, are = désirer, souhaiter vivement
cervus, i, m = cerf
fons, fontis, m = source, fontaine
3 Sitivit anima mea ad Deum, Deum vivum;
quando veniam et apparebo ante faciem Dei?
sitio, is, ire, ivi ou ii, itum = avoir soif
vivus, a, um = vivant
quando = quand ?
venio, is, ire, veni, ventum = venir
appareo, es, ere, ui, itum = apparaître
facies, ei, f = visage, face, forme
4 Fuerunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte,
dum dicitur mihi cotidie: “ Ubi est
Deus tuus? ”.
lacrima, ae, f = larme -
panis, is, m = pain
dies, ei, m et f au sing, m au pl = iour cf deus, i, m = dieu
nox, noctis, f = nuit
cotidianus = quotidianus = quotidien, de tous les iours
5 Haec recordatus sum et effudi in me animam meam;
quoniam transibam in locum tabernaculi
admirabilis
usque ad domum Dei
in voce exsultationis et confessionis
multitudinis festa
celebrantis.
recordor, aris, ari = se rappeler
effundo, is, ere, fudi, fusum = répandre, verser
transeo, is, ire, ivi ou ii, itum = passer d'un lieu dans un autre
locus, i, m, pl loci = lieu
tabernaculum, i, n = tente (où l'on prenait les augures), résidence
admirabilis, e = admirable
vox, vocis, f = voix, son en général
exsultatio, onis, f = transport de ioie -
confessio, onis, f = témoignage, reconnaissance
festum, i, n = jour de fête, solennité
celebro, as, avi, atum, are = célébrer
6 Quare tristis es, anima mea, et quare conturbaris in me?
Spera in Deo, quoniam adhuc
confitebor illi,
salutare vultus mei et Deus meus.
tristis, e = triste
anima, ae, f = le souffle de vie, l'âme, haleine
animus, i, m = principe de la vie, jugement, désir, volonté, cœur, inclination
conturbo, as, are = troubler, bouleverser
adhuc = jusqu'ici, de plus, en outre
confiteor, eris, eri, confessus sum = avouer + acc, manifester
salutaris, e = qui contribue au salut, bienfaisant, qui donne la santé, efficace, qui sauve
Salutaris, is, m et f = le Sauveur cf Jupiter
salus, utis, f = salut, santé, prospérité, boniour
vultus, us, m = visage, apparence, portrait
7 In meipso anima mea contristata est;
propterea memor ero tui
de terra Iordanis et
Hermonim, de monte Misar.
ego ipse = moi-
contristo, as, avi, atum, are = attrister, affliger, contrister
propterea = à cause de cela
memor, oris, adi = qui se souvient
memoro, as, are = rappeler le souvenir de
Iordanis, Iordanis, m = le Jourdain
Hermoniim = m pl qui signifie les Hermons
mons, montis, m = montagne
8 Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum;
omnes gurgites tui et fluctus
tui super me transierunt.
abyssus, i, f = abîme
invoco, as, are = appeler, invoquer
vox, vocis, f = voix, son en général
cararacta, ae, f = cataracte
gurges, itis, m = tourbillon, eau profonde et agitée
fluctus, us, m = flot, mouvement d'un liquide
transeo, is, ire, ivi ou ii, itum = passer d'un lieu dans un autre
9 In die mandavit Dominus misericordiam suam,
et nocte canticum eius apud me est:
oratio ad Deum vitae meae.
dies, ei, m et f au sing, m au pl = iour cf deus, i, m = dieu
mando, as, are = donner en mission
nox, noctis, f = nuit
canticum, i, n = chant
apud prep = auprès de
oratio, onis, f = parole, discours
10 Dicam Deo: “ Susceptor meus es.
Quare oblitus es mei,
et quare contristatus incedo,
dum
affligit me inimicus? ”.
suscipio, is, ere, cepi, ceptum = soutenir
susceptor, oris, m = soutien
obliviscor, eris, i, oblitus sum = oublier
contristo, as, are = rendre triste
incedo, is, ere, cessi, cessum = marcher, s'avancer
affligo, is, ere, flixi, flictum = maltraiter, accabler
11 Dum confringuntur ossa mea,
exprobraverunt mihi, qui tribulant me,
dum dicunt mihi
quotidie: “ Ubi est Deus tuus? ”. –
confringo, is, ere, fregi, fractum = mettre en pièces, rompre brutalement, briser
os, ossis, n = os
exprobo, as, are = reprocher, blâmer
tribulo, as, are = presser avec la herse
cotidianus = quotidianus = quotidien, de tous les jours
12 Quare tristis es, anima mea, et quare conturbaris in me?
Spera in Deo, quoniam
adhuc confitebor illi,
salutare vultus mei et Deus meus.
conturbo, as, are = troubler, bouleverser
confiteor, eris, eri, confessus sum = avouer + acc, manifester
1 Iudica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta;
ab homine iniquo et
doloso erue me.
iudico, as, are = juger
discerno, is, ere, crevi, cretum = distinguer
gens, gentis, f = peuple, nation
homo, inis, m = homme
iniquus, a, um = injuste, inique -
dolosus, a, um = rusé, trompeur, fourbe
eruo, is, ere, rui, rutum = arracher, tirer en creusant, découvrir, dévoiler, faire sortir à la lumière
2 Quia tu es Deus refugii mei;
quare me reppulisti,
et quare tristis incedo, dum affligit
me inimicus?
refugium, ii, m = refuge, asile
incedo, is, ere, cessi, cessum = marcher, s'avancer
repello, is, ere, reppuli ou repuli, repulsum = repousser
affligo, is, ere, flixi, flictum = maltraiter, accabler
3 Emitte lucem tuam et veritatem tuam;
ipsae me deducant et adducant
in montem sanctum
tuum et in tabernacula tua.
emitto, is, ere, misi, missum = faire sortir, lancer, ieter
lux, lucis, f = lumière
veritas, atis, f = vérité
deduco, is, ere, duxi, ductum = mener de haut en bas, faire descendre, amener, conduire hors de
adduco, is, ere, duxi, ductum = conduire vers, amener à
mons, montis, m = montagne
tabernaculum, i, n = tente (où l'on prenait les augures), résidence
4 Et introibo ad altare Dei,
ad Deum laetitiae exsultationis meae.
Confitebor tibi
in cithara, Deus, Deus meus.
introeo, is, ire, ivi ou ii, itum = entrer, pénétrer
altare, is, n = autel
laetifico, as, are = réiouir, égayer, féconder, rendre joyeux
exsultatio, onis, f = transport de ioie -
confiteor, eris, eri, confessus sum = avouer + acc, manifester
cithara, ae, f = cithare
5 Quare tristis es, anima mea, et quare conturbaris in me?
Spera in Deo, quoniam adhuc
confitebor illi,
salutare vultus mei et Deus meus.
quare = adv pourquoi ?
tristis, e = triste
conturbo, as, are = troubler, bouleverser
spero, as, are = espérer
adhuc = iusqu'ici, de plus, en outre
confiteor, eris, eri, confessus sum = avouer + acc, manifester
salutaris, e = adi qui donne la santé, qui sauve
vultus, us, m = visage, apparence, portrait
PSALMUS 48
2 Audite haec, omnes gentes;
auribus percipite, omnes, qui habitatis orbem:
audio, is, ire, ivi ou ii, itum = entendre
gens, gentis, f = peuple, nation
auris, is, f = oreille
percipio, is, ere, cepi, ceptum = percevoir, éprouver
habito, as, are = habiter
orbis, is, m = le globe, le monde, la terre, cercle -
3 quique humiles et viri nobiles,
simul in unum dives et pauper!
humilis, e = humble
terrigena, ae gen pl terrigenum et terrigenarum m et f = fils de la terre
vir, viri, m = homme
nobilis, e = illustre, noble
simul = ensemble, en même temps
dives, vitis, adi = riche
pauper, eris, adi = pauvre
4 Os meum loquetur sapientiam,
et meditatio cordis mei prudentiam.
os, oris, n = bouche
loquor, eris, i, locutus sum = parler
meditatio, onis, f = méditation
cor, cordis, n = cœur
5 Inclinabo in parabolam aurem meam,
aperiam in psalterio aenigma meum.
prudentia, ae, f = connaissance de l'avenir, prudence, sagesse
inclino, as, are = fléchir, incliner
parabo, es, f = comparaison, similitude, parabole
auris, is, f = oreille
aperio, is, ire, erui, ertum = découvrir, ouvrir, expliquer, faire connaître
psalterium, ii, n = cithare, figuré = chant
aenigma, atis, n = énigme
6 Cur timebo in diebus malis,
cum iniquitas supplantantium circumdabit me?
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
dies, ei, m et f au sing, m au pl = iour cf deus, i, m = dieu
calcaneus, i, m = talon = calcaneum, i, n
malum, i, n = malheur, châtiment
iniquitas, atis, f = injustice, iniquité
supplanto, as, are = donner un croc en jambe, tromper, renverser
circumdo, as, are, dedi, datum = entourer, cerner, envelopper
7 Qui confidunt in virtute sua
et in multitudine divitiarum suarum gloriantur.
confido, is, ere, fisus sum et rarement fidi = se fier à, avoir confiance en, espérer
virtus, utis, f = valeur, courage, bravoure, vertu
multitudo, inis, f = multitude, grand nombre
divitiae, arum, fem pl = richesses, biens
glorior, aris, ari = se glorifier, se vanter
8 Etenim seipsum non redimet homo;
non dabit Deo propitiationem suam.
redimo, is, ere, emi, emptum ou emtum = racheter
propitiatio, onis, f = pardon, rançon, sacrifice propitiatoire
9 Nimium est pretium redemptionis animae eius:
ad ultimum deficiet,
pretium, ii, n = prix
nimium adv = trop, excessivement
redemptio, onis, f = rachat
ultimum adv = pour la dernière fois
deficio, is, feci, fectum, ere = faire défection, abandonner
10 ut vivat usque in finem nec videat interitum.
vivo, is, ere, vixi, victum = vivre
finis, is, m = la limite, le but, la fin
11 Et videbit sapientes morientes;
simul insipiens et stultus peribunt
et relinquent
alienis divitias suas.
morior, eris, i, mortuus sum ( part futur = moriturus ) = mourir; mortuus, a, um
sapiens, entis, m = le sage
video, es, ere, vidi, visum = voir
interitus, us, m = mort, destruction
sapiens, entis, m = le sage
morior, eris, i, mortuus sum ( part futur = moriturus ) = mourir; mortuus, a, um
insipiens = déraisonnable
stultus, a, um ( -
pereo, is, ire perii, peritum = s'en aller, périr, mourir
relinquo, is, ere, liqui, lictum = laisser en arrière, ne pas emmener
divitiae, arum, fem pl = richesses, biens
alienus, a, um = étranger, qui appartient à autrui, ennemi de
12 Sepulcra eorum domus illorum in aeternum;
tabernacula eorum in progeniem et progeniem,
etsi
vocaverunt nominibus suis terras suas.
sepulcrum, i, n = sépulcre
domus, us, f = maison
aeternum adv = pour l'éternité
tabernaculum, i, n = tente (où l'on prenait les augures), résidence
progenies, ei, f = descendance, race, descendants
voco, as, are = appeler, nommer
nomen, inis, n = nom
terra, ae, f = terre
13 Et homo, cum sit in honore, non permanebit;
comparatus est iumentis, quae pereunt,
et
similis factus est illis.
homo, inis, m = homme
honos et honor, oris, m = honneur
permaneo, es, ere, mansi, mansum = persister, demeurer iusqu'à la fin
comparo, as, are = comparer
iumentum, i, n = bête de somme, de trait, cheval, mulet
pereo, is, ire perii, peritum = s'en aller, périr, mourir
similis, e (lior, illimus) = semblable, ressemblant + gen
14 Haec via illorum, quorum fiducia in semetipsis,
et finis eorum, qui complacent
in ore suo.
via, ae, f = la route, la voie
fiducia, ae, f = confiance, assurance
semet = acc et abl de suimet = soi-
finis, is, m = la limite, le but, la fin
os, oris, n = bouche
complaceo, es, ere, ui ou itus, sum = plaire à plusieurs, plaire à beaucoup -
15 Sicut oves in inferno positi sunt,
mors depascet eos;
descendent praecipites ad
sepulcrum,
et figura eorum erit in consumptionem:
infernus habitaculum eorum.
ovis, is, f = brebis
infernus = qui se trouve tout en bas; infernus, m = enfer; inferni loci = pl
pono, is, ere, posui, positum = poser, établir, instituer, placer, disposer
mors, mortis, f = la mort
pasco, is, ere, pavi, pastum = faire paître, mener paître depasco = mener paître
descendo, is, ere, di, sum = descendre
praecipito, as, are, avi, atum = tomber, se précipiter = praecipitans, tis
sepulcrum, i, n = sépulcre
figura, ae, f = la forme humaine, l'aspect extérieur
consumptio, onis, f = destruction, ruine
eorum = gen pluriel
habitaculum, i, n = demeure
16 Verumtamen Deus redimet animam meam,
de manu inferi vere suscipiet me.
verumtamen = mais pourtant
redimo, is, ere, emi, emptum ou emtum = racheter
manus, us, f = main, bras
vere adv = vraiment, véritablement
suscipio, is, cepi, ceptum, ere = soutenir quelqu'un qui tombe, prendre la défense
infernus = qui se trouve tout en bas; infernus, m = enfer; inferni loci = pl
17 Ne timueris, cum dives factus fuerit homo,
et cum multiplicata fuerit gloria domus
eius,
timeo, es, ere, ui = redouter, craindre, avoir peur
fio, fis, fieri, factus sum = être fait, se faire, se produire, devenir -
dives, vitis, adi = riche
facio, is, ere, feci, factum = faire
multiplico, as, are = multiplier, augmenter
18 quoniam, cum interierit, non sumet omnia,
neque descendet cum eo gloria eius.
intereo, is, ire, ivi ou ii, itum = périr
sumo, is, ere, sumpsi, sumptum = prendre
descendo, is, ere, di, sum = descendre
19 Cum animae suae in vita ipsius benedixerit:
“ Laudabunt te quod benefecisti tibi
”,
benedico, is, ere, dixi, dictum = dire du bien de, prononcer des paroles de bonne augure, louer, célébrer
laudo, as, are = louer
benefacio, is, ere, feci, factum = faire du bien
20 tamen introibit ad progeniem patrum suorum,
qui in aeternum non videbunt lumen.
introeo, is, ire, ivi ou ii, itum = entrer, pénétrer
progenies, ei, f = descendance, race, descendants, postérité
pater, tris, m = père
aeternum = adv pour l'éternité
video, es, ere, vidi, visum = voir
lumen, inis, n = lumière
21 Homo, cum in honore esset, non intellexit;
comparatus est iumentis, quae pereunt,
et
similis factus est illis.
honos et honor, oris, m = honneur, respect -
intelligo, is, ere, lexi, lectum = comprendre
comparo, as, are = comparer
iumentum, i, n = bête de somme, de trait, cheval, mulet
pereo, is, ii, itum, ire = périr, mourir
similis, e (lior, illimus) = semblable, ressemblant + gen
